|
 3a. Matematyczno-informatyczni … wyzwanie dla humanisty. U nich zawsze jest albo tak, albo tak – zgodnie z zasadą, regułą, wzorem. A ja we wtorek o 8.00 ( kiedy większość jest obecna jedynie ciałem) pytam czy Zło jest banalne. Czego się spodziewałam? Z pewnością nie oczekiwałam zażartej dyskusji, zwyczajnie chciałam porozmawiać. I rzeczywiście dyskusji nie było, bo jest albo – albo. Wyszłam z sali z głową wypełnioną różnymi myślami; zastanawiałam się czy odpowiedź na postawione przeze mnie pytanie jest aż tak prosta? Piotr otwierając i zmykając naszą rozmowę powiedział, że Zło jest banalne, bo „łatwiej jest czynić źle, niż dobrze”.
Moglibyśmy ustalić na początek czym jest Zło. Filozofowie nieustannie się o to spierają. Najprościej powiedzieć, że Zło jest brakiem Dobra. Ale tu będziemy zmuszeni zadać kolejne pytanie – czym więc jest Dobro? Idąc tym tropem wpadniemy w sieć kolejnych pytań i nie uda nam się wyjść z ich pętli. Instynktownie jednak każdy z nas czuje co jest złe.
A Zło jest wśród nas i ma się całkiem dobrze. Przyjmuje różne oblicza i formy. Jest atrakcyjne. Pokazuje jak można żyć wygodnie, bez wysiłku i z dużym zyskiem pomnażać dobra doczesne. Dla wielu to kusząca perspektywa. Wystarczy tylko jedna ważna umiejętność – zagłuszanie Sumienia. Mamy więc wybór. Zostaliśmy stworzeni jako istoty MYŚLĄCE. Obserwując uważnie otaczający nas świat i myśląc mamy szansę wymknąć się Złu, nie wpaść w zastawione przez nie pułapki. A tych jest wiele, w miejscach i sytuacjach tak zwyczajnych i codziennych, że przez głowę nie przemknie nam myśl o Złu.
Profesor Philip Zimbardo – specjalista w dziedzinie psychologii zła, terroryzmu i dehumanizacji - twierdzi, że Zło uwodzi ludzi w 7 krokach. Znając te kroki i myśląc mamy szansę nie dać się wszechobecnemu i podstępnemu Złu.
KROK 1 – NIE RÓB NIC
Nie reaguj, przecież to „nie Twoja sprawa”; przecież zasłużyłeś na chwilę „świętego spokoju”,; przecież on się tylko wygłupia i wcale nie myśli tak jak mówi … Zapewne niektórzy zastanawiają się teraz „co złego robię nie robiąc nic?”
Nicnierobienie to przyzwolenia dla innych do czynienia Zła.
KROK 2 – BĄDŹ W MIARĘ WIERNY SWOIM IDEAŁOM
W zasadzie przestrzegamy zasad, przepisów, ale czy gdy np. nadarzy się okazja to… trzeba ją wykorzystać? Kto nie ryzykuje, ten nie ma? Albo klasycznie: tylko ten jeden raz przymkniemy oko na odstępstwo od moralnego kodeksu, przecież prawie zawsze byliśmy uczciwi…
Wiemy już wszyscy, że PRAWIE robi różnicę…
KROK3 – SZANUJ WŁADZĘ I POSTĘPUJ ZGODNIE Z REGUŁAMI
Większość z nas od dzieciństwa uczono, że starszym, przełożonym, władzy trzeba być posłusznym. Należy przestrzegać wszystkich praw i reguł życia społecznego. Czy jest w tym coś złego? Czy takie postępowanie może być furtką dla zła?
Otóż TAK! Jeśli jesteśmy ślepo posłuszni, jeśli nie zadamy sobie trudu odróżnienia władzy sprawiedliwej od niesprawiedliwej, to staniemy się Eichmannami swoich czasów.
KROK 4 – GRAJ DLA ZESPOŁU
Teraz z pewnością pomyślicie, ze postradałam zmysły próbując udowodnić, że zasada „jeden za wszystkich, wszyscy za jednego” może być przejawem wszędobylskiego zła. Jednak spróbuję.
Bezwzględne oddanie i posłuszeństwo mogą spowodować odsunięcie na bok indywidualnych ambicji i własnego kodeksu etycznego. A stąd krok do oszustw i korupcji. Wszak ręka rękę myje…
KROK 5 – DZIEL SIĘ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ
Wziąć odpowiedzialność za własne czyny jest wyjątkowo trudne, dlatego tak wielu z nas nie lubi i nie chce podejmować decyzji. Zapewne łatwiej jest to robić mając świadomość współodpowiedzialności. Zawsze można przerzucić odpowiedzialność na drugą osobę.
Można wówczas powiedzieć – przecież nie zrobiłem/am tego sam/a …
KROK 6 – CEŃ SWOICH BLISKICH I LUDZI TAKICH, JAK TY
Jesteśmy „MY” i „ONI”, czyli wszyscy, którzy nie mieszczą się w naszej grupie. Są „INNI” od nas – nie ufamy im, czujemy się przez nich zagrożeni – izolujemy się od nich. Żyjemy w zgodzie ze stereotypem: NIE ZNAM- NIE ROZUMIEM – NISZCZĘ.
Zupełnie jak w Auschwitz …
KROK 7 – ZNAJDUJ POWODY, BY WIERZYĆ W DOBRĄ IDEOLOGIĘ
Łatwiej żyć wierząc, że świat jest sprawiedliwy, a rządzący głoszący słuszne ideologie zrobią wszystko, aby było nam lepiej. Dla tych ideologii i złudzenia bezpieczeństwa jesteśmy w stanie poświęcić nawet własną wolność. Ideologia to wyjątkowo niebezpieczna broń Zła.
Zastanówcie się dlaczego Niemcy w latach 30-tych XX wieku poparli Hitlera i jak to skończyło się dla świata…
Co każdego dnia możemy robić by wymknąć się Złu?
Może wystarczy:
- Słuchać i SŁYSZEĆ
- Patrzeć i WIDZIEĆ
- MYŚLEĆ I REAGOWAĆ
Aneta Plewa |